Bệnh vi khuẩn, virus, tàn lụi và vàng lá trên cam

Bệnh vi khuẩn, virus, tàn lụi và vàng lá trên cam

 

I. Bệnh vi khuẩn, virus, tàn lụi

Tên khoa học: Tristeza, Closterovirus

Tác nhân gây hại của bệnh vi khuẩn Tristeza

Bệnh vi khuẩn Tristeza

(A) Bệnh gây lõm thân gỗ; (B) Bệnh gây lõm cành gỗ; (C) Triệu chứng gân trong trên lá chanh do virus Tristeza gây ra; (D) Triệu chứng vàng đít (đuôi) trái trên quýt Đường do nhiễm Tristeza.

Virus gây bệnh là Closterovirus có dạng sợi dài với kích thước 11 x 2.000 µm (Bar-Joseph và ctv., 1979). Rầy mềm là môi giới truyền bệnh Tristeza trên cây có múi. Virus không truyền qua cơ giới nhưng có thể truyền qua chiết ghép.

Khả năng gây hại của bệnh vi khuẩn Tristeza

- Triệu chứng bệnh xuất hiện khác nhau trên cây có múi tuỳ theo giống, dòng virus nhiễm, tiêu biểu nhất là gây gân trong, cây bị lùn, cả thân và nhánh cây bị lõm nặng khi bóc vỏ khỏi thân. Từ đó, làm giảm năng suất và kích thước trái, cành trở nên giòn và dễ gãy. Trên quýt đường, khi trái đạt kích thước bằng trái pingpong thì bị vàng từ phần đít lên cuống trái, trái rụng hàng loạt, gây thất thoát nặng cho nhà vườn.

- Phần lớn các cây có múi đều nhiễm Tristeza. Ở ĐBSCL, bệnh Tristeza nhiễm trên cây chanh Giấy Lộ triệu chứng gân trong, một số cây chanh Tàu Lộ triệu chứng lõm thân, cây quýt Đường bị vàng nửa dưới của trái sau đó rụng nhiều, có thể lên đến 50% số trái trên cây.

Tác nhân gây hại bệnh vi khuẩn Tristeza

- Không nhân giống từ các vườn đã nhiễm bệnh Tristeza.

- Sử dụng giống cây sạch bệnh từ các cơ sở sản xuất cây giống có uy tín; không trồng cây có múi vào vùng đang có áp lực bệnh cao.

- Áp dụng công nghệ chuyển gene. Tuy nhiên, kết quả chỉ còn trong phạm vi phòng thí nghiệm và mức độ nhà lưới.

-   Vệ sinh vườn, cách ly và tiêu hủy cây bệnh.

-  Dùng dòng nhẹ để bảo vệ chéo.

-  Sử dụng gốc ghép kháng hay chống chịu bệnh.

- Sử dụng thuốc có hoạt chất Pymetrozin để trừ côn trùng chích hút, tác nhân truyền bệnh Tristeza như Trebon, Actara, Confidor… theo nguyên tắc 4 đúng.

 

Tên khoa học: vi khuẩn gram âm, Liberobacter asiaticum

Triệu chứng bệnh vàng lá Greening do vi khuẩn gram âm Liberobacter asiaticum

- Trên cành, lá: có triệu chứng đốm vàng, thịt lá biến vàng, ven gân lá còn giữ màu xanh lục, gân nổi, lá nhỏ hẹp, thô cứng, cong, cành lộc ngắn, lá rụng sớm, cành khô dần, cây chết hàng loạt nếu bệnh phát triển mạnh.

Triệu chứng bệnh vàng lá gân xanh (Greening)

Triệu chứng bệnh vàng lá gân xanh (Greening) trên lá và quả cam, cây quất (tắc)

- Trên quả: Quả nhỏ, mẫu mã xấu, rối loạn các chức năng sinh lý và dinh dưỡng nên quả phát triển dị dạng, không cân đối.

- Trên bộ rễ: Vi khuẩn xâm nhiễm vào rễ gây thối rễ, đa phần rễ tơ bị thối hỏng, nên khả năng hấp thu dinh dưỡng và nước rất kém do đó quả nhiễm bệnh thường khô và dị dạng.

Hầu hết các cây có múi đều bị nhiễm bệnh. Các giống cam, quýt ngọt bị nhiễm bệnh nặng hơn so với quất và các giống cam quýt chua.

Bệnh xuất hiện quanh năm. Triệu chứng điển hình của bệnh là lá vàng lốm đốm là điển hình nhất của bệnh (chứa nhiều vi khuẩn) song các triệu chứng đi kèm như vàng lá gân xanh (thiếu kẽm), vàng lá thiếu Mangan cũng dễ dàng tìm thấy. Cần lưu ý gân lá vẫn xanh, trong khi nếu lá vàng gân vàng thì lại điển hình hơn của bệnh do nấm Phytopthora.

Nguyên nhân và điều kiện phát sinh, phát triển bệnh vàng lá Greening do vi khuẩn gram âm Liberobacter asiaticum

Bệnh do vi khuẩn Liberobacter asiaticum gây ra. Bệnh truyền lan qua ghép vô tính, gốc ghép, mắt ghép, truyền qua côn trùng môi giới chích hút (rầy chổng cánh Diaphorina citri). Vi khuẩn Liberobacter asiaticum đơn bào hình ô van dài, vách tế bào dày 25nm, nhuộm gram âm.

Vi khuẩn gây xáo trộn sinh lý, làm tắt nghẽn quá trình vận chuyển dinh dưỡng. Do đó, làm thiệt hại đến năng suất, phẩm chất trái. Bệnh không có giống kháng. Ngoài cây có múi, vi khuẩn còn nhân mật số tốt trong cây dừa cạn (Catharanthus roscus), dây tơ hồng (Cuscuta spp.)

Khả năng lây nhiễm bệnh phụ thuộc vào sự phát triển của rầy chổng cánh. Các vườn cây kém chăm sóc, úng ngập, mất cân đối dinh dưỡng bị nhiễm bệnh nặng hơn.

Biện pháp quản lý bệnh vàng lá Greening do vi khuẩn gram âm Liberobacter asiaticum

- Áp dụng các biện pháp phòng trị bệnh ở giai đoạn nhân giống, sản xuất giống sạch bệnh ở vườn ươm.

- Thường xuyên kiểm tra cây giống. Sản xuất giống sạch bằng cách kiểm tra và lấy mắt ghép ở những cây không nhiễm bệnh.

- Loại bỏ cây đã nhiễm bệnh, cây ký chủ của rầy (cây nguyệt quới, dây tơ hồng) sau khi đã phun thuốc trừ rầy.

- Trồng cây giống sạch bệnh, cách ly nguồn nhiễm bệnh, trồng thưa và có cây chắn gió bảo vệ.

- Bón phân hữu cơ đầy đủ cân đối, bón đón lộc xuân, thu, bón đúng lượng và đúng thời điểm theo nhu cầu của cây.

- Tiêu diệt các loại côn trùng chích hút đặc biệt là rầy chổng cánh.

Sử dụng thuốc có hoạt chất như Pymetrozin…Phun định kỳ bảo vệ các đợt lá non, nhất là vào mùa Xuân, hay đầu mùa mưa vì rầy luôn chọn các đọt non để đẻ trứng.

Hoặc sử dụng sản phẩm nano đồng oxy clorua và nano bạc:

+ Chồi mắt ghép cần được xử lý bằng chế phẩm nano đồng oxyclorua 10000ppm kết hợp với nano bạc đồng 500ppm.

+ Các đợt lộc phun phòng bệnh bằng chế phẩm nano bạc đồng và nano oxyclorua đồng.

Sử dụng theo hướng dẫn của nhà sản xuất

Nguồn: syngenta.com.vn

2017-10-18 16:36:00

Trang liên kết