Kỹ thuật trồng cây thanh long, phần 2: Trồng và chăm sóc

Kỹ thuật trồng cây thanh long, phần 2: Trồng và chăm sóc

 Trong phần này bạn đọc sẽ: Nhận biết được cách trồng thanh long phổ biến; Mô tả được các công việc trồng thanh long và chăm sóc. Rèn luyện kỹ năng: Thực hiện công việc trồng và chăm sóc cây sau trồng.  

1. Trồng cây thanh long

Thời vụ trồng thanh long

Thường trồng vào tháng 10 - 11 dương lịch, ưu điểm của vụ này là:

- Nguồn hom giống dồi dào do trùng vào lúc tỉa cành.

- Lợi dụng được ẩm độ vào cuối mùa mưa.

- Ở các vùng đất thấp thì mùa này tránh được nguy cơ ngập úng.

Tuy nhiên, trồng mùa này có nhược điểm là cây chưa lớn đủ để có thể chống chịu nắng hạn, vì vậy cần chú trọng tưới nước và giữ ẩm cho cây trong mùa nắng tới.

- Ở những vùng thiếu nước tưới thì nên trồng vào đầu mùa mưa (tháng 4 - 5). xuống giống trong thời gian này sẽ gặp khó khăn vì là mùa thanh long ra hoa nên thiếu hom, phải có kế hoạch giâm hom từ trước.

* Chuẩn bị các trang thiết bị phục vụ cho trồng và chăm sóc thanh long

Một số dụng cụ sử dụng trong chăm sóc cây trồng nói chung và cây thanh long nói riêng

Các loại kéo cắt tỉa cành

Các loại kéo cắt tỉa cành

Bình xịt dùng để phun thuốc trừ sâu bệnh, phân bón lá trong quá trình chăm sóc cây thanh long.

Bình xịt thuốc trừ sâu, bệnh

Bình xịt thuốc trừ sâu, bệnh

Máy cắt cỏ để cắt cỏ vườn, làm giảm bớt công làm cỏ vườn

Máy cắt cỏ

Máy cắt cỏ

Vòi tưới phun mưa dùng để tưới cho vườn cây

Vòi tưới

Vòi tưới

Các dụng cụ làm vườn

Các loại dụng cụ làm vườn khác

Các loại dụng cụ làm vườn khác

Cào sắt dùng cào cỏ trong vườn cây

Cào sắt

Cào sắt

Thùng tưới hoa sen để tưới cây con, giai đoạn đầu

Thùng tưới hoa sen

Thùng tưới hoa sen

Quy trình kỹ thuật trồng cây thanh long

Bước 1: Chuẩn bị dụng cụ và cây giống

- Dụng cụ chuẩn bị đầy đủ và đạt tiêu chuẩn;

- Cây giống chuẩn bị đủ về số lượng và tiêu chuẩn cây con đem trồng. 

Bước 2: Đào hố trồng

- Mật độ trồng: 700-1000 cây/ha, hàng cách hàng 3 m, cây cách cây 2,5-3 m,

- Đánh dấu đúng vị trí đào hố theo mật độ đã bố trí, điểm đánh dấu dễ nhận biết;

- Hố được đào đúng vị trí, đúng kích thước;

+ Nơi đất bằng cần lên luống để tránh ngập úng, làm thối rễ;

+ Nơi đất dốc cần đào hố sâu 50 x 50 x 50cm. Cự ly giữa các hố khoảng 2,5-3m; - Hố được cuốc trước khi trồng 15 ngày.

Bước 3: Bón lót phân vào hố trồng

- Hỗn hợp phân chuồng hoai và phân vô cơ theo đúng tỷ lệ;

Bón lót bằng 5kg phân chuồng hoai + 0,2kg phân lân hoặc 0,3kg (NPK 20-20-15)/hố;

- Trộn đều theo tỷ lệ và lấp đầy hố trồng;

- Khơi hỗn hợp đất và phân dưới hố lên;

- Tạo hố trồng sâu hơn bầu 2 – 4cm;

- Đáy hố phẳng;

- Rãi thuốc trừ sâu, bệnh;

- Lắp 1 lớp đất lên trên lớp phân thuốc dày 5cm. 

Bước 4: Trồng cây

- Dùng dao lam bóc vỏ bầu cây trước khi trồng sao cho không bị vỡ bầu;

- Đặt cây vào giữa hố, cạnh bằng của cây thanh long áp vào cột;

- Sử dụng đất mặt tơi xốp lấp hố;

- Ấn đất đảm bảo có độ chặt vừa phải, không làm vỡ bầu cây khi lấp đất;

- Dùng dây cột cố định chồi vào trụ trồng tránh làm xê dịch cây ảnh hường đến ra rễ;

- Tủ gốc bằng rơm, rạ, cỏ khô, bột xơ dừa;

- Tưới nước vừa đủ ẩm gốc.

Bước 5: Chăm sóc

- Trồng bổ sung cây chết hoặc sinh trưởng kém;

- Cuốc xới nhẹ xung quanh khóm cây để đất thông thoáng;

- Làm sạch cỏ dại và diệt cỏ những cây chèn ép;

- thường xuyên thăm vườn để phát hiện sâu bệnh hại và phòng trị kịp thời.

- Đặt từ 3 - 4 hom quanh cây chống (trụ), cần chú ý:

- Đặt hom cạn 0 - 5 cm để tránh thối gốc do đất ẩm.

- Đặt áp phần phẳng của hom vào mé trụ để sau này hom ra rễ và bám nhanh vào trụ.

Cột hom vào trụ để gió khỏi làm lung lay lúc đầu vì rễ trên không chưa phát triển để bám vào cây trụ

Trộn phân hữu cơ vào hố trước khi trồng

Trộn phân hữu cơ vào hố trước khi trồng

Sau khi đặt hom, ở các vùng đất cao hễ đất khô và hết mưa thì cần tủ gốc để giữ ẩm…

Lấy cây thanh long giống ra khỏi bầu ươm để trồng vào hố

Lấy cây ra khỏi bầu ươm

Lấy cây ra khỏi bầu ươm

Móc hố trồng tại hố vừa bón phân lót, để giúp cây thanh long phát triển tốt bộ rễ và hút dinh dưỡng thuận lợi hơn.

Đặt cây vào hố trồng

Đặt cây vào hố trồng

Đặt cây vào cạnh trụ, lắp đất chung quanh.

Lắp đất giữ cây

Lắp đất giữ cây

Đặt cây thanh long vào hố và lắp đất lại, xong nén nhẹ chung quanh và chăm sóc cây con

1.1. Mật độ trồng

Mật độ trồng khoảng 700-1.000 trụ/ha, khoảng cách trồng 3 x 3 m hoặc 3 x 3,5 m. Thanh long là cây cần nhiều ánh nắng nên hễ trồng dầy thì quả nhỏ, bán không được giá. Có thể bố trí trồng xen các loại cây ngắn ngày khác nhưng phải đảm bảo cho thanh long nhận đầy đủ ánh sáng, quan hệ giữa kích thước quả và mật độ cây.

Quan hệ giữa mật độ và trọng lượng quả

Khoảng cách (m)

Mật độ cây/1000 m2

Trọng lượng trung bình quả (g)

2,5 x 2,5

140 - 150

294

2,5 x 3,0

100 - 110

322

2,5 x 3,5

90 - 100

344

(Nguồn: Nguyễn Văn Kế, 2000)

1.2. Thời vụ trồng

Thường trồng vào tháng 10-11 dương lịch vì lúc này nguồn hom giống dồi dào do trùng với thời gian tỉa cành, lợi dụng ẩm độ cuối mùa mưa, tránh được ngập úng, tuy nhiên đến mùa khô cây chưa đủ sức chống chịu với nắng hạn cần phải tưới nước và giữ ẩm cho cây.

1.3. Trồng thanh long

Thanh long được trồng mỗi trụ 3 cây con.

Móc lỗ trồng

Móc lỗ trồng

Kiểm tra bầu thanh long giồng trước khi trồng phải có rễ dài, hom có màu xanh, không sâu bệnh

Những cây giống đạt yêu cầu để trồng

Những cây giống đạt yêu cầu để trồng

Lấy cây con ra khỏi bầu ươm để trồng, quan sát xem rễ đạt yếu cầu khi trồng.

Quan sát rễ cây giống

Quan sát rễ cây giống

Lắp đất giữ trụ thanh long vừa trồng và tưới giữ ẩm.

Chọn vị trí đặt giúp cây phát triển tốt

Chọn vị trí đặt giúp cây phát triển tốt

Lắp đất giữ trụ thanh long vừa trồng, chú ý để cây nghiêng vào trụ và tưới giữ ẩm.

Đặt cây giống hơi áp vào thân trụ

Đặt cây giống hơi áp vào thân trụ

Cột dây cố định cây thanh long để rễ cây bám vào trụ dễ dàng hơn và cây không bị ngã

Cột dây cố định cho cành bò (leo)

Cột dây cố định cho cành bò (leo)

Trụ trồng thanh long mới trồng có 3 cây, cạnh bằng nằm phía trong, chung quanh gốc được phủ bột xơ dừa giữ ẩm cho cây trồng.

Trồng mới thanh long

Trồng mới thanh long

Vườn thanh long mới trồng trên đất ruộng lúa.

Vườn thanh long trồng mới

Vườn thanh long trồng mới

Liếp đôi trồng 2 hàng cây thanh long

Liếp đôi trồng 2 hàng

Liếp đôi trồng 2 hàng

Mương tưới, tiêu nước trong vườn thanh long

Mương tưới tiêu của vườn trồng mới thanh long

Mương tưới tiêu của vườn trồng mới thanh long

Cây thanh long sau trồng 8 tháng tuổi

Chăm sóc cây thanh long

Chăm sóc cây thanh long

2. Chăm sóc cây thanh long sau trồng

2.1. Che tủ giữ ẩm

Sau khi trồng xong, nên che tủ cho mô trồng: vừa trừ cỏ, vừa giữ ẩm, nhất là ở các vùng có mùa khô kéo dài và thiếu nước tưới. Dùng rơm, cỏ khô, xơ dừa... để tủ. Có thể tủ quanh gốc hay tủ toàn bộ liếp. Trong dài hạn ở những vùng có cỏ nhiều, giá nhân công đắt nên áp dụng phủ bạt như ngành trồng dưa hấu và trồng thơm đã làm.

Một loại cây trồng che phủ đất họ đậu (hoàng lạc, cỏ đậu, cây đậu dại...) dùng cây này che phủ đất tại vườn thanh long

Vườn thanh long trồng cỏ đậu che phủ đất

Vệ sinh chung quanh gốc để chuẩn bị bón phân

Cây cỏ đậu (hoàng lạc)

Cây cỏ đậu (hoàng lạc)

Trồng cây cỏ đậu (hoàng lạc)

Trồng cây cỏ đậu (hoàng lạc)

Vệ sinh quanh mô trồng

Vệ sinh quanh mô trồng

Cây cỏ đậu phủ xanh vườn trồng thanh long, góp phần giữ ẩm cho vườn

Cây mới trồng có thể tùy điều kiện từng địa phương để chọn vật liệu phủ gốc giữ ẩm, các tỉnh ĐBSCL có thể tận dụng bột xơ dừa phủ gốc lúc mới trồng hoặc mùa nắng.

Sự phát triển của cây cỏ đậu trong vườn thanh long

Sự phát triển của cây cỏ đậu trong vườn thanh long

Che tủ cây sau trồng bằng bột xơ dừa

Che tủ cây sau trồng bằng bột xơ dừa

Vật liệu phủ gốc bằng rơm rạ khô, cỏ khô.

Che tủ cây sau trồng bằng rơm

Che tủ cây sau trồng bằng rơm

Che tủ cây sau trồng bằng bột xơ dừa

Che tủ cây sau trồng bằng bột xơ dừa

Che tủ gốc vào mùa nắng có thể sử dụng thêm vật liệu, để vừa giữ ẩm vừa làm phân hữu cơ cho cây sau này

Một số địa phương đã kết hợp trồng xen cây đu đủ, vừa che bớt nắng giai đoạn đầu, vừa tăng hiệu quả kinh tế của vườn trồng mới thanh long

Trồng xem cây đu đủ trong vườn thanh long trồng mới để hạn chế cỏ dại

Trồng xem cây đu đủ trong vườn thanh long trồng mới để hạn chế cỏ dại

Kết hợp trồng xen cây ớt, vừa che bớt nắng giai đoạn đầu, vừa tăng hiệu quả kinh tế

Tại Bình Thuận số giờ nắng rất cao, nhất là mùa nắng, vì vậy có thể tận dụng bột xơ dừa, cỏ khô tủ gốc giữ ẩm vào mùa này rất tốt, giảm bớt áp lực nước tưới cho cây

Trồng xem cây ớt để hạn chế cỏ dại

Trồng xem cây ớt để hạn chế cỏ dại

Phủ gốc cây thanh long trưởng thành tại Bình Thuận bằng bột xơ dừa

Phủ gốc cây thanh long trưởng thành tại Bình Thuận bằng bột xơ dừa

2.2. Làm cỏ

Khoảng 70% hộ làm cỏ thủ công, 30% còn lại dùng thuốc trừ cỏ (thường bà con sử dụng thuốc trừ cỏ cháy nhanh gramoxone 20 SL để phun xịt trừ cỏ.

Trên đất phèn nơi đất ẩm thường xuyên, có rất nhiều loại cỏ có căn hành rất khó trị như cỏ tranh, cỏ ống, cỏ Paspalum... vì vậy muốn giảm bớt cỏ cần áp dụng biện pháp phòng trừ tổng hợp, như cày bừa kỹ vào mùa nắng trước khi trồng, xen canh, dùng thuốc trừ cỏ kết hợp với làm cỏ thủ công sớm... Hiện nay nhiều vùng trồng cây ăn trái nói chung và cây thanh long nói riêng áp dụng kinh nghiệm quản lý cỏ dại vườn trồng theo từng giai đoạn.

Tạo trên mặt vườn thảm cỏ xanh nhằm mục đích:

- Giữ ẩm bề mặt đất;

- Tạo cho vùng khí hậu mặt đất bớt nóng;

- Hạn chế mưa chảy tràn cuốn trôi dinh dưỡng trên mặt đất;

- Tạo nơi trú ẩn cho thiên địch, vi sinh vật;

- Có thể tận dụng làm phân hữu cơ bón cho cây.

Không nên để mặt đất trống, khô sẽ làm cho chất dinh dưỡng trong đất bị mất, và vi sinh vật đất khó tồn tại.

Hiện nay nhiều nhà vườn vẫn còn diệt hết cỏ trên vườn thanh long, vừa tốn công, tốn thời gian, chi phí, tiền bạc tạo cho đất ngày càng xấu đi...

2.2.1. Làm cỏ bằng tay

Chỉ làm cỏ chung quanh mô thanh long sau đó để cỏ khô và che tủ lại gốc để không cạnh tranh dinh dưỡng với cây thanh long

Làm cỏ vườn cây thanh long 2 năm tuổi

Làm cỏ vườn cây thanh long 2 năm tuổi

Làm cỏ vườn thanh long bằng máy cắt cỏ, chỉ cắt những cỏ mọc cao, và giữ lại một lớp thảm trên mặt đất vườn. Trong mùa nắng cắt 2 -3 tháng/lần, mùa mưa khoảng 1,5 tháng/lần

Dùng thuốc hóa học

Vườn thanh long sử dụng thuốc trừ cỏ gramoxone 20 SL (liều lượng 2-3l/ha, sử dụng 40-60cc/8 lít), sạch cỏ thuận lợi cho đi lại chăm sóc, nhưng về mặt khoa học như đã phân tích thì không tốt, nhất là về mùa nắng. Khi phun thuốc có thể ảnh hưởng đến cây thanh long.

Dùng thuốc hóa học

Làm cỏ vườn cây thanh long kinh doanh bằng máy cắt cỏ

Vườn cây sử dụng thuốc trừ cỏ cháy

Vườn cây sử dụng thuốc trừ cỏ cháy

2.2.3. Bón phân cho vườn giai đoạn cơ bản và kinh doanh (cơ bản 2 năm, kinh doanh từ năm 3 trở đi)

Bón phân cân đối đạm và kali hoặc giàu kali sẽ cho trái có độ ngọt cao và màu trái đỏ đẹp hơn, trái cứng chắc, lâu hư thối, dễ cất trữ, vận chuyển. Tuy nhiên, chế độ phân bón tốt phải bao gồm cả việc cung cấp cân đối giữa phân hữu cơ và vô cơ; giữa các thành phần dinh dưỡng đa lượng NPK, trung lượng và vi lượng; phân bón lá với phân bón rễ; năng suất thu được với liều lượng phân bón. Khi xây d

2017-10-26 15:57:00

Trang liên kết